Yazı Detayı
22 Aralık 2014 - Pazartesi 06:48 Bu yazı 1611 kez okundu
 
Gezi Parkı'nın Tarihi
Yılmaz Çolak
avyilmazcolak@gmail.com
 
 

 Günümüzde Taksim Meydanı’nın kuzeydoğusunda yer alan Taksim Gezi Parkı yakın bir zamana kadar bu isimle anılan bir yer değildi. Bu yazımda sizlere Gezi Parkı olmadan önce ilgili bölgenin tarihçesini ve günümüze ulaşmış olan dönemsel fotoğraflarını aktarmaya çalışacağım.

 Gezi Parkı’nın bulunduğu bölge halk tarafından ilk olarak I. Abdülhamid zamanında yapılan Halil Paşa Topçu Kışlası vasıtasıyla benimsendi. Halil Paşa Topçu Kışlası; ortasında uzun bir avlu bulunan, avlusunun kenarları iki katlı yapılarla çevrili ve köşelerinde 3 katlı yapılar bulunan bir kışlaydı. Rus, Hint ve Osmanlı mimarisinden izler taşımaktaydı. Yapı aslında tam olarak Marmara Üniversitesi Haydarpaşa Kampüsü’nün minimalize edilmiş halidir dersek yanlış söylemiş olmayız. Topçu Kışlası yapımından 1909 yılına kadar Osmanlı ordusunun merkezi yerlerinden birisi olmuş olup ordu üzerinde uygulanan reform hareketlerinin en çok hissedildiği askeri yerleşke olmuştu. Kışla daha sonra 31 Mart Olayları esnasında isyancıların karargahı olmuş ve Hareket Ordusu tarafından top atışına tutulmuştur. İsyan ancak bu şekilde bastırılabilmiştir. 31 Mart Ayaklanması’nın etkisiyle Topçu Kışlası hem devlet nezdinde hem de halkın gözünde eski itibarını kaybetmiş olup metruk bir yer haline gelmiştir. Bu metruk kışla işgal yılları sırasında Fransız ordusuna bağlı Senegalli askerler tarafından üs olarak kullanılmıştır.

 31 Mart Olayları sonrasında gözden düşmüş olan Topçu Kışlası için işgal sona erirken başka fikirler ortaya atılmaya başlanmıştı. Bunlardan en ilginciyse bir futbol stadyumu yapılması fikriydi. Futbol stadyumu dediysem de bunu günümüzdeki modern stadyumlar gibi algılamayın. Topçu Kışlası’nın içindeki avlu bir futbol sahası haline getirilip etrafına kapasitesi 8000 kişi olan tahtadan tribünler inşa edilecekti. Nitekim öyle de oldu ve 1921 yılında Türk Futbol tarihinin en romantik karelerinin çekildiği iki yerden biri olan Taksim Stadı ortaya çıktı. Bu statta Türkiye A Milli Takımı ilk resmi maçını Romanya’ya karşı oynamış, Fenerbahçe – Galatasaray rekabeti bu statta filizlenmiştir.

 Ekonomisi belli bir düzene oturmaya başlayan Cumhuriyet Türkiye’sinde 1935 ile 1951 yılları arasında Fransız mimar Henri Prost şehir planlamacısı olarak çalışmalar yapmıştı. Henri Prost İstanbul’u yaşanılabilir bir şehir yapma amacıyla çıkılan yolda İstanbul’un Nazım Planı’nı hazırlamış ve uygulamıştır. Geldiğimiz noktada kendisinin ne kadar başarılı olduğu tartışılır. Prost’un hazırladığı plan motorlu taşıtlar için uygun bir şehir öngörüyordu. Bu nedenle birçok tarihi binanın yıkılması gerektiği öngörülüyordu. Bu yıkılacak binalar arasında ise Taksim Stadı ve Topçu Kışlası da sayılmaktaydı. Aynı yıllarda yapılan İnönü Stadı’nın da etkisiyle dönemin İstanbul Belediye Başkanı Lütfi Kırdar bu projeyi hayata geçirmiş, Taksim Stadı ve Topçu Kışlası yıkılmış, yerine İstanbul’un Cumhuriyet döneminde yapılan ilk parkı olan Taksim Gezi Parkı yapılmıştır. Gezi Parkı’nın yapımında merdivenlerde kullanılan mermerlerde o yıllarda yıkılan bir Ermeni Mezarlığı’na ait mezar taşlarının da kullanılması enteresan bir ayrıntı. İlk yapıldığında çok daha büyük bir alana sahip olan Taksim Gezi Parkı çevresine yapılan otellerin park alanını gasp etmesiyle bugünkü boyutlarına ve haline gelmiştir.

 İşte sevgili okurlar, 2 yıldır tartışılan Gezi Parkı’nın tarihi böyle. Taksim Yayalaştırma Projesi sonrası beton yığınına dönen Taksim Meydanı’nda bu parkın mevcudiyetini koruması mutlululuk verici bir hadise. Aynı proje kapsamında Gezi Parkı’nın yerine yapılması planlanan Topçu Kışlası ise bana sadece komik geliyor. Bundan 60 sene önce yıkılmış olan bir tarihi eserin yerine sırf görünüşü benziyor diye yeni, saçma bir beton yığını dikmek artık kendi mazisi olan Gezi Parkı’na saygısızlıktır. Oraya yeni bir Topçu Kışlası yapmak betondan nefes alamayan bölge insanına bir şey kazandırmayacaktır. Bırakınız yeşil kalsın.

 

#DirenGeziParkı

 

Bunlar da bulduğum bazı fotoğraflar;

 

 
Etiketler: Gezi, Parkının, Tarihi
Yorumlar
Bizim Gazete
Ulusal Gazeteler
Yazarlar
En Çok Okunanlar
Anketler
Yeni haber sitemizi nasıl buldunuz ?
Anketler
Final döneminin sonunda bütünlemeye kalmayacağınıza inanıyor musunuz?
Anketler
Hukuk fakültelerindeki eğitimden memnun musunuz?
Süper Lig
Takımlar
P
Av
M
B
G
O
Arşiv Arama
Modül 1

Bu modül kullanıcı tarafından yönetilir, ister kod girilir ister iframe ile içerik çekilir. Toplamda kullanıcı 5 modül ekleme hakkına sahiptir, bu modül dahil tüm sağdaki modüller manuel olarak sıralanabilir.

Haber Yazılımı