Yazı Detayı
01 Şubat 2017 - Çarşamba 17:46 Bu yazı 521 kez okundu
 
Hoşçakal Kuvvetler Ayrılığı! (Dememek İçin)
Uğur Tabak
 
 

Salt Türkiye Cumhuriyeti Devleti çerçevesinde -Osmanlı dönemi deneyimini azımsamamakla birlikte- siyasal rejimimize tarihsel olarak bakıldığında, 1921 Anayasasıyla kuvvetlerin yasamada toplandığı bir sistemle başlayan, ardından 1924 Anayasasıyla parlamenter sisteme yavaş yavaş yaklaşan, sonra 1961'de ve 1982'de yasama-yürütme-yargı ayrılığının (eksik ve hataları not etsek de) artık parlamenter sistem içinde sağlandığı bir rota söz konusu.

Şimdi ise 1921'de yasamada toplanan kuvvetleri, 95 yıl sonra yürütme organında birleştiren bir Anayasa değişikliği paketi ile karşı karşıyayız. Bekir Bozdağ'ın "Atatürk anayasasına dönüş" söyleminin gerçekliğini bu veriyle hesap edebilirsiniz.

Öte yandan, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın şu sözlerinden sonra teklif ile amaçlananın "kuvvetlerin birliği" olduğuna şüphe kalmadı:

"Mecliste görüşmeleri tamamlanan Anayasa değişikliği; yasama, yürütme ve yargı erkleri arasındaki ilişkileri yeniden düzenliyor. Her ne kadar kağıt üzerinde ülkemizde yasama ve yürütme farklı erkler olarak gözükse de, pratikte her iki yapının da aynı siyasi gücün kontrolünde olması gerekiyor. Aksi takdire zaten sistemin işlemesi mümkün değil."

Burada bahsedilen kağıt, Anayasa. Türk Dil Kurumu atasözleri ve deyimler sözlüğünde "kağıt üzerinde kalmak" deyimi, "yapılması düşünülmüş olduğu halde yapılmamak, karara bağlandığı halde uygulanmamak" anlamına geliyor. Yani bu Anayasa değişikliğinin yürürlüğe girmesi halinde dahi, kuvvetlerin yürütme organında birleşmesi amacı uğruna gözardı edilecek maddeler söz konusu. Diğer bir ifadeyle siyasi iktidar, kendi önerdiği değişiklikten sonra yasama-yürütme ayrılığının artık tamamen kağıt üzerinde kalacağını ifade ediyor. Zaten seçimlerin aynı anda yapılması, TBMM ve Cumhurbaşkanının seçimleri yenileme yetkisi, Cumhurbaşkanına yasa gücünde kararname yetkisinin tanınması gibi hususlar da bunu destekliyordu.

Sistemi savunan kesime göre ise eğer teklif kabul edilirse, TBMM artık mevcut seçim ve siyasi parti sistemi ile oluşamaz ve oluşmayacak. Milletvekillerinin -varsayılan- denetim yetkilerini yerine getirebilmesi için parti disiplini, parti içi demokrasi gibi müesseseler yeniden gözden geçirilecek. Fakat Cumhurbaşkanının yukarıdaki cümleleri bu konuda da cevap niteliğinde: Seçim sistemi ve siyasi partiler kanununda söylendiği gibi demokratik reformlar olmayacak. Çünkü Cumhurbaşkanı, yürütme ile yasamanın aynı siyasi gücün kontrolünde olmasını sistemin işlemesi için şart koşuyor. Buna göre yürütme ile yasama farklı tandansta olursa sistem tıkanır. Çünkü parti içi demokrasinin olmaması, milletvekillerinin genel başkanların ve parti yönetimlerinin vesayetinde hareket etmeleri, partilerin ABD'deki gibi uzlaşmacı çalışmasını engeller. Bu iki kuvvet bu yüzden aynı siyasi gücün elinde bulunmalı. Bu güç ise cumhurbaşkanı ve onun lideri olduğu disiplinli siyasi parti. Bunun anlamı açıkça şudur: Artık yasama organının yürütme organını denetleme görevi ve yetkisi, önce anayasa sonra da tarih sayfalarında kalacak.

Yargının durumu ayrı bir sorun. Bilindiği gibi, teklifteki adıyla Hakimler ve Savcılar Kurulu üyelerinin yarısı Cumhurbaşkanı, yarısı da onun kontrolündeki yasama organı tarafından atanacak. Yargıçların üye seçimleri kaldırılıyor ve bu Avrupa Konseyi - Venedik Komisyonu standartlarına, kuvvetler ayrılığına açıkça aykırı.

Yasama ve yargının durumu bu şekildeyken, artık esas sorular şunlar:

1) Getirilmek istenen sistemde iktidarı kim sınırlandırarak insan hak ve özgürlüklerini koruyacak?

2) Mevcut Anayasal sistemin sınırları dışına çıkarak "fiili durum" yarattığını açıkça söyleyen bir siyasi iktidarın, getirilecek yeni anayasal düzenin -sözde- sınırları içerisinde kalacağını kim nasıl garanti edecek?

Cevaplara dair ipucu olması için, yazıyı Fransız İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirgesi'nin 16. maddesine atıfla ile bitirelim:

Hak ve özgürlüklerin korunmadığı, kuvvetler ayrılığının sağlanmadığı bir ülkede anayasa yoktur.

 
Etiketler: Hoşçakal, Kuvvetler, Ayrılığı, (Dememek, İçin)
Yorumlar
Bizim Gazete
Ulusal Gazeteler
Yazarlar
En Çok Okunanlar
Anketler
Yeni haber sitemizi nasıl buldunuz ?
Anketler
Final döneminin sonunda bütünlemeye kalmayacağınıza inanıyor musunuz?
Anketler
Hukuk fakültelerindeki eğitimden memnun musunuz?
Süper Lig
Takımlar
P
Av
M
B
G
O
Arşiv Arama
Modül 1

Bu modül kullanıcı tarafından yönetilir, ister kod girilir ister iframe ile içerik çekilir. Toplamda kullanıcı 5 modül ekleme hakkına sahiptir, bu modül dahil tüm sağdaki modüller manuel olarak sıralanabilir.

Haber Yazılımı